De AEX tikte woensdag een nieuwe hoogste stand ooit aan: 1.125,26 punten. Het is voor de 29e keer dit jaar dat de Amsterdamse beursgraadmeter een record neerzet, en dat is geen toeval. Drie chipbedrijven trekken de hele index vooruit, terwijl de meeste Nederlanders gewoon doorgaan met sparen alsof er niets aan de hand is.
Wat er deze week gebeurde op het Damrak
Dinsdag sloot de AEX al op een recordhoogte van 1.120,19 punten, net boven het vorige record van 1.119,59. Een dag later ging de teller nog verder omhoog. Begin dit jaar stond de index nog op 951 punten, dus we praten over een stijging van ruim 18 procent in negen maanden tijd. Voor een index met dertig van de grootste Nederlandse bedrijven is dat een flink tempo.
Het bijzondere is dat deze recordreeks niet breed gedragen wordt. Terwijl bedrijven als Arcadis juist terrein verliezen, zijn het vooral drie namen die de index dragen.
Drie chipbedrijven trekken de hele index omhoog
ASML, Besi en ASMI stegen deze week alle drie met meer dan 4 procent op dezelfde handelsdag. Dat is geen kleine correctie, dat is een sprint. De drie chipbedrijven samen wegen inmiddels zo zwaar mee in de AEX dat hun koersbewegingen bijna bepalend zijn voor de richting van de hele index.
De reden is bekend: de vraag naar chipmachines en chipverpakkingstechnologie voor AI-toepassingen blijft groeien, en beleggers wereldwijd zoeken naar bedrijven die daarvan profiteren. ASML maakt de machines waarmee de meest geavanceerde chips gemaakt worden, Besi en ASMI leveren apparatuur voor het verpakken en assembleren ervan. Zonder deze twee sectoren stond de AEX er vandaag een stuk minder florissant voor.
Recordjacht of terechte groei
Een index die grotendeels op drie aandelen leunt, is kwetsbaar. Dat is geen doemscenario, het is gewoon rekenkunde: valt de vraag naar chipmachines tegen, of komt er een tegenvaller bij ASML, dan voelt de hele AEX dat meteen. De historische koersdata van de AEX laat zien dat de index dit soort geconcentreerde rally's vaker heeft gekend, met de dotcom-periode als bekendste voorbeeld van hoe snel zo'n klim kan omslaan.
Dat wil niet zeggen dat de huidige groei nergens op gebaseerd is. ASML rapporteert al jaren stevige orderboeken en Besi en ASMI profiteren van dezelfde onderliggende trend. Het verschil met 2000 is dat er nu daadwerkelijk omzet en winst tegenover de koersen staan. Toch blijft het verstandig om te beseffen dat je met een AEX-tracker voor een flink deel eigenlijk een gok op de chipsector doet, en niet op de breed gespreide Nederlandse economie die je misschien had verwacht.
Kijk je naar de koers-winstverhouding van de drie chipbedrijven, dan liggen die inmiddels een stuk hoger dan het gemiddelde van de rest van de index. Beleggers rekenen dus al jaren vooruit op verdere groei. Dat hoeft geen probleem te zijn zolang die groei ook echt komt, maar het betekent wel dat er weinig ruimte overblijft voor tegenvallers. Eén slecht kwartaalbericht van ASML kan dan meteen een fors deel van de AEX-winst van dit jaar wegvagen.
Waarom dit gevaarlijk voelt voor de gewone belegger
Recordstanden in het nieuws doen iets met mensen. Wie nog niet belegt, ziet krantenkoppen over records en krijgt de neiging om er nu toch maar snel in te stappen, uit angst iets te missen. Dat is precies het moment waarop je juist een stap terug moet zetten. Instappen omdat de koers hoog staat, is een andere beslissing dan instappen omdat je een goed doordacht plan hebt.
Wil je ontdekken waarom Nederlanders over het algemeen zo terughoudend blijven met beleggen, ook nu de beurs records breekt? Lees ook ons artikel over de echte reden waarom de meeste Nederlanders nooit beleggen. En als je al belegt: soms is de beste beslissing juist om niets te doen. Dat lees je terug in waarom de slimste beleggers nu juist niets doen.
Heb je winst geboekt dankzij de recordrally, dan komt er op een gegeven moment ook de fiscus om de hoek kijken. Hoe dat precies werkt voor spaarders en kleine beleggers, leggen we uit in ons artikel over box 3 voor spaarders en kleine beleggers.
Wat je morgen anders doet
Ga niet zomaar instappen omdat de AEX record na record breekt. Kijk eerst waar die records vandaan komen: in dit geval drie chipbedrijven die samen een onevenredig groot deel van de index dragen. Beleg je al in een AEX-tracker, controleer dan of je portefeuille daarnaast ook spreiding heeft over andere sectoren en regio's, zodat je niet onbewust dubbel inzet op dezelfde chipboom.
Overweeg je voor het eerst te beginnen, doe dat dan met een vast bedrag per maand in plaats van een eenmalige instap op het hoogste punt ooit. Zo speel je niet mee in de kortetermijnrace naar de volgende recordstand, maar bouw je rustig mee met de economie op de lange termijn. De AEX-index bestaat al sinds 1983 en heeft in die tijd meerdere records en crashes meegemaakt. Wie dat historische plaatje in gedachten houdt, laat zich minder gek maken door het nieuws van vandaag.