Ondernemen & Financieel

Faillissementen dalen, maar bouw en transport wankelen

· 5 min leestijd

Lees je alleen de jaarprognoses, dan lijkt 2026 een rustig jaar voor het Nederlandse bedrijfsleven. Zowel kredietverzekeraar Atradius als Allianz Trade voorspelt een daling van het aantal faillissementen. Maar kijk je naar de actuele cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de afgelopen maanden, dan zie je een heel ander beeld. Zeker als je in de bouw of het transport werkt.

Het landelijke beeld ziet er geruststellend uit

Atradius verwacht dat het aantal faillissementen in Nederland dit jaar met 2 procent daalt, met gemiddeld 3.600 faillissementen per jaar. Dat is een fractie van de piek in 2013, toen 9.400 bedrijven omvielen. Senior econoom Theo Smid van Atradius becijferde dit op 15 oktober 2026. Twee weken later, op 28 oktober, kwam Allianz Trade met een ander getal: een daling van 5 procent naar circa 3.470 faillissementen, aldus woordvoerder Johan Geeroms van die verzekeraar. De exacte percentages verschillen, maar de richting is bij beide kredietverzekeraars hetzelfde: minder bedrijven gaan dit jaar om.

CBS-cijfers laten een ander patroon zien

Het CBS publiceerde op 12 oktober 2026 de cijfers over september. Die maand gingen 320 bedrijven failliet, 44 meer dan in september 2025. Dat is een stijging van ongeveer 16 procent, en de faillissementsgraad steeg van 7,5 naar 8,5 per honderdduizend bedrijven. Niet elke sector deelt in die stijging: de horeca zag de faillissementsgraad juist flink dalen, van 46,7 naar 25,2. Transport en opslag had in september de hoogste faillissementsgraad van alle sectoren: 37,8, tegenover 25,3 een jaar eerder. De bouwnijverheid steeg van 13,4 naar 22,5, en de industrie van 19,6 naar 37,3. Je kunt de volledige cijfers zelf nalezen op de website van het CBS.

Waarom transport en bouw zo hard geraakt worden

Volgens Atradius gingen in de eerste negen maanden van 2026 17 procent meer transportbedrijven failliet dan in dezelfde periode een jaar eerder, en 14 procent meer bouwbedrijven. De faillissementsgraad in transport ligt daardoor ruim drie keer zo hoog als het landelijk gemiddelde, in de bouw ongeveer twee keer zo hoog. Theo Smid wijt dit bij wegtransport aan hogere lonen en duurdere brandstof, verzwaard door afgesloten bruggen en omleidingen die de marges verder onder druk zetten. "Transporteurs kunnen de gestegen kosten niet altijd volledig doorberekenen", zegt hij. In de bouw ligt het anders: vooral eenmanszaken worden relatief vaak getroffen, terwijl grote bouwbedrijven doorgaans een goed gevulde orderportefeuille hebben en de klap beter kunnen opvangen.

Nederland doet het internationaal gezien nog relatief goed

Zet je de Nederlandse cijfers naast het buitenland, dan valt de daling hier nog meer op. Atradius becijfert voor heel 2026 wereldwijd een stijging van 5 procent, met als grootste uitschieters Zwitserland (plus 24 procent), Zuid-Korea (plus 11 procent) en de Verenigde Staten (plus 9 procent). Alleen Denemarken (min 22 procent), Singapore (min 21 procent) en Noorwegen (min 9 procent) doen het nog beter dan Nederland. Voor 2027 verwacht Atradius wereldwijd juist weer een daling van 4 procent, maar voor Nederland zelf een lichte stijging van 1 procent. Met andere woorden: het dal lijkt voorbij, en de volgende beweging gaat weer de andere kant op.

Wat je hieraan hebt als ondernemer

Zit je niet in transport of bouw, dan is het landelijke beeld voor jou relevanter dan de sectorcijfers. Toch is het slim om je eigen liquiditeit scherp in de gaten te houden, want achter vrijwel elk faillissement gaat eerst een cashflowprobleem schuil, lang voordat de jaarcijfers dat bevestigen. Werk je met klanten die laat betalen, dan is factoring als manier om sneller aan je geld te komen het overwegen waard, zeker in sectoren met lange betaaltermijnen zoals de bouw en transport.

Ben je een jonger bedrijf of eenmanszaak zonder lange trackrecord, dan is het nuttig te weten dat je ook een zakelijke lening kunt afsluiten zonder jaarcijfers als je een buffer nodig hebt om een slechte maand te overbruggen. En werk je als zzp'er in de bouw, dan loop je dubbel risico: niet alleen je bedrijf kan omvallen, ook je eigen inkomen valt stil als je ziek wordt. Dat maakt de aankomende AOV-verplichting voor zzp'ers relevanter dan ooit, ook al voelt die nu nog als een verplichting die je liever uitstelt.

Je sector bepaalt meer dan het landelijke gemiddelde

De les uit deze cijfers is simpel: een landelijk gemiddelde zegt weinig over jouw eigen risico. Twee kredietverzekeraars voorspellen allebei een daling voor heel 2026, maar de meest recente CBS-cijfers tonen juist een stijging in september, met transport en bouw als uitschieters en de industrie niet ver daarachter. Werk je in een van die sectoren, dan loont het om nu naar je eigen liquiditeit te kijken, in plaats van te wachten tot de jaarcijfers je gelijk geven of ongelijk. En zit je in de horeca, waar de faillissementsgraad juist bijna halveerde, dan is dit misschien precies het moment om die uitbreiding of investering toch door te zetten.

R
Geschreven door Renske van Dam Finance schrijver

Renske combineert besparen met investeren in een aanpak die past bij gewone mensen met gewone salarissen. Ze is financieel planner van beroep en schrijft uit frustratie dat de meeste financiële content gericht is op mensen die al geld hebben. Haar artikelen helpen je om van nul naar financieel stabiel te komen, stap voor stap en zonder onrealistische verwachtingen. Ze vindt dat financiële vrijheid niet betekent dat je miljonair wordt, maar dat je niet meer wakker ligt van rekeningen.